Top 4 tác hại của stress với cơ thể

Stress là phản ứng tích cực hoặc tiêu cực của cơ thể đối với một yếu tố tác động của môi trường.

   Tích tắc! Tích tắc! “Còn 5 phút nữa là tới cuộc họp quan trọng”. “Tiếng trống thu bài sẽ đánh sau 10 phút nữa”  … Bạn đã từng trải qua những trường hợp đó chưa? Cảm giác lúc ấy cơ thể bạn như thế nào?.

   Tim bạn đập nhanh hơn, hơi thở gấp gáp hơn, tập trung của bạn lên đến đỉnh điểm có đúng không? Chính là bạn gặp phải stress (hay còn gọi là căng thẳng). Khi đó căng thẳng gửi thông tin đến vùng dưới đồi – nằm trong não bạn. Điều này sẽ phát tín hiệu: giải phóng các hormon làm tăng nhịp tim, nhịp thở, tăng huyết áp. Đồng thời đồng tử ở mắt bạn cũng sẽ giãn ra để nhìn rõ hơn, trí nhớ và phản xạ trở nên nhanh nhạy và tốt hơn.

   Những phản hồi này giúp cơ thể phản ứng với sự việc một cách nhanh chóng. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu chỉ ra stress kéo dài có tác dụng xấu với sức khỏe của bạn.

1. Tác động đến trí nhớ 

Ký ức

   Trí nhớ là một quan trọng chức năng của hệ thống thần kinh trung ương. 

   Việc ghi nhớ trí nhớ ngắn hạn phụ thuộc vào chức năng của thùy đỉnh và thùy trán. Hầu hết phần não còn lại đảm nhiệm chức năng ghi nhớ trí nhớ dài hạn. Để chuyển đổi từ thời hạn ngắn trí nhớ sang thời hạn dài còn phụ thuộc vào “vùng hải mã” (hippocampus) – rất nhạy cảm với sự hoạt động của stress. 

   Khi cơ thể bị stress, tùy mức độ mà ảnh hưởng  đến cấu trúc và  chức năng của não bộ ảnh hưởng xấu đến việc ghi nhớ. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, stress là nguyên nhân chủ yếu gây giảm trí nhớ ở người trẻ tuổi. 

2. Stress ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa

   Stress ảnh hưởng đến sự thèm ăn. Sự ảnh hưởng lại không giống nhau ở mỗi loại stress. 

   Đối với stress cấp tính:  có thể làm giảm sự thèm ăn của bạn thông qua 2 cơ chế : (1) vùng dưới đồi tiết corticotropin làm ngăn sự thèm ăn; (2) não kích hoạt tuyến thượng thận tiết adrenalin – giúp kích hoạt phản ứng chống trả – hay- bỏ chạy ( fight-or-flight response) khiến việc ăn uống đình trệ.

   Với stress mạn tính thì có những điểm khác biệt. Lúc này cortisol do tuyến thượng thận tiết  ra đóng vai trò làm tăng sự thèm ăn của bạn.

   Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, sự căng thẳng cả thể chất và tinh thần làm tăng nhu cầu tiêu thụ chất béo và đường nhưng chế độ ăn và đáp ứng của cơ thể của mỗi người là khác nhau.

   Tác động của stress đến hệ tiêu hóa không chỉ dừng lại ở sự thèm ăn. Hệ tiêu hóa cực kỳ nhạy cảm với các tác động tâm lý của con người. Stress sẽ gây các tác động không nhỏ đến các vấn đề  hội chứng rối loạn chức năng dạ dày ruột như: hội chứng ruột kích thích (IBS), trào ngược dạ dày thực quản (GERD), viêm dạ dày do stress…..

   Cơ bản, các cơ chế tác động của stress đến đường ruột bao gồm:

  • Rối loạn vận động đường tiêu hóa
  • Tăng các kích thích nội tạng
  • Thay đổi tốc độ và mức độ bài tiết
  • Thay đổi tính thấm hàng rào ruột
  • Ảnh hường tiêu cực đến tuần hoàn đường tiêu hóa
  • Tăng số lượng vi khuẩn ruột.

3. Stress ảnh hưởng đến hệ tim mạch

   Dù ở mức độ nào, stress cũng có những tác động đến hệ tim mạch. Trong khuôn khổ bài này, mình sẽ kể đến một số tác động chính như sau:

  • Thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch

   Do tăng hoạt động của hệ thần kinh giao cảm khi bị stress dẫn tới các hệ lụy : ảnh hướng xấu đến thành mạch, rối loạn tuần hoàn, tăng nguy cơ gây tổn thương và tính thấm của tế bào nội mạc. Từ đó tăng nguy cơ lắng đọng LDL-C dễ dàng hình thành và phát triển mảng xơ vữa.

“Những người hiểu biết về stress, có sức khỏe và tâm lý vững vàng sẽ dễ dàng vượt qua được những tác động của stress và vui tươi trong cuộc sống. Ngược lại, những người có cơ thể ốm yếu, suy sụp, không vượt qua và thích ứng nổi thì dễ phát sinh bệnh tật và có thể bị ảnh hưởng lớn bởi stress, dẫn đến đột tử khi gặp những cú sốc quá lớn trong cuộc đời” –Chương trình mục tiêu Quốc gia phòng chống tăng huyết áp.

  • Tăng nguy cơ đột tử

   Đột tử là nguyên nhân gây tử vong phổ biến của các bệnh nhân bị xơ vữa động mạch, đặc biệt là xơ vữa động mạch vành. Do vậy tác động tiêu cực lên quá trình  xơ vữa  động mạch sẽ làm tăng nguy cơ đột tử.

   Căng thẳng làm tăng tần sốtim, tăng cơ bóp tim, tăng huyết áp tâm thu và gây thiếu máu tim ở các bệnh nhân có xơ cơ động, làm tăng cơ bị rung thất và hoạt động.

4. Stress và chức năng miễn dịch

   Cách đây 30 năm, các nghiên cứu nhà chỉ ra mỗi hệ thống giữa stress và hệ thống miễn dịch. Những người bị căng thẳng càng nhiều thì càng làm suy giảm hệ thống miễn dịch, vậy thì dễ mắc bệnh hơn người bình thường.

   Nhiều nhân nguyên đã được đưa ra để làm chứng chỉ. Stress làm rối loạn bài tiết trong cơ thể. Ngoài ra, căng thẳng có thể tăng nguy cơ các bệnh lý do ức chế hệ thống miễn dịch. Nó làm giảm hoạt động của tế bào lymoho T, tế bào NK (tế bào tiêu diệt tự thân) làm tăng sự phát triển của tế bào ác tính, mất ổn định thuộc tính di chuyển và làm cho khối u phát triển hơn . 

   Nếu bạn thực sự mệt mỏi với những vấn đề tâm lý của mình đang có, bạn nên đến gặp bác sĩ để tìm ra phương pháp điều trị thích hợp, tránh để gây ra  những tác động xấu đến sức khỏe .

 

Tài liệu tham khảo:

The impact of stress on body function: A review (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5579396/)
Stress and Eating Behaviors(https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4214609/)
How stress can make us overeat (https://www.health.harvard.edu/healthbeat/how-stress-can-make-us-overeat#:~:text=Effects%20on%20appetite,(also%20known%20as%20adrenaline).

Bài viết của mình chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

 

 

Hãy bình luận đầu tiên

Để lại một phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai.


*